(N/A) જીવભૌગોલિક પુરાવા સૂચવે છે કે વ્યાપકપણે અલગ પડેલા પ્રદેશોમાં મર્યાદિત પ્રજાતિઓ પૂર્વજોની સમાનતા દર્શાવે છે.
નિવાસસ્થાનના અલગતાએ કદાચ આ સજીવોને પૃથ્વી પરના ચોક્કસ ભૌગોલિક વિસ્તાર સુધી મર્યાદિત રાખ્યા હતા.
આને નીચેની પ્રક્રિયાની મદદથી સમજાવી શકાય છે:
$\Rightarrow \quad$ અનુકૂલી પ્રસરણ (Adaptive Radiation): એક ભૌગોલિક વિસ્તારમાં એક બિંદુથી શરૂ કરીને અંતે અન્ય ભૌગોલિક વિસ્તારો (નિવાસસ્થાનો) માં ફેલાતી વિવિધ પ્રજાતિઓના ઉત્ક્રાંતિની પ્રક્રિયાને અનુકૂલી પ્રસરણ કહેવામાં આવે છે.
અનુકૂલી પ્રસરણના ઉદાહરણોમાં નીચે મુજબ છે:
$(i)$ ડાર્વિનની ફિન્ચ (Darwin's Finches): ડાર્વિને ગાલાપાગોસ ટાપુઓ પર જીવોની અદભૂત વિવિધતાનું અવલોકન કર્યું.
ત્યાં તેમણે નાના કાળા પક્ષીઓ જોયા જેણે તેમને સૌથી વધુ આશ્ચર્યચકિત કર્યા,જેમને પાછળથી ડાર્વિનની ફિન્ચ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યા.
તેઓ અનુકૂલી પ્રસરણના શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણોમાંનું એક રજૂ કરે છે.
તેમણે અવલોકન કર્યું કે એક જ ટાપુ પર ફિન્ચની ઘણી જાતો હતી અને બધી જાતો મૂળ બીજ ખાતી ફિન્ચમાંથી ટાપુ પર જ વિકસિત થઈ હતી.
તેમણે સમજાવ્યું કે સામાન્ય પૂર્વજ બીજ ખાતી જાતિમાંથી ઉદ્ભવ્યા પછી,ફિન્ચ વિવિધ ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં ફેલાઈ ગઈ હશે અને અનુકૂલી ફેરફારોમાંથી પસાર થઈ હશે,ખાસ કરીને ચાંચના પ્રકારમાં.
તેથી,ચાંચમાં ક્રમિક ફેરફારોને કારણે,કેટલીક કીટકભક્ષી અને કેટલીક શાકાહારી બની ગઈ.
લાંબા સમય સુધી અલગ રહેવાથી,ફિન્ચના નવા પ્રકારો ઉભરી આવ્યા જે નવા નિવાસસ્થાનમાં કાર્ય કરી શકે અને ટકી શકે.